मराठी

इनोव्हेटीव्ह बिझनेसचे मॉडेल


इंटरनेटने जोडलेल्या व क्षणात एका ठिकाणाहून दुसरीकडे माहितीची ,वस्तूंची किंवा सुविधांची देवाणघेवाण करनारे हे जग लहान मार्केटच  बनलेले आहे. आपला व्यवसाय निवडताना तो आपणस बाह्य देशात कसा वाढवता येईल याचा विचार करणे गरजेचे आहे.

आपण देणाऱ्या सोई व प्रोड्क्टस हे देशातील निरनिराळ्या भागात तसेच परदेशातील मार्केटमध्ये टिकून राहावेत यासाठी आपण इनोव्हेटिव्ह बिझनेस मॉडेलचा वापर करणे ही काळाची गरज आहे.

Innovatebusinessmodel

पुढील टेबलचा वापर करून आपण पारंपारिक बिझनेस मॉडेल व इनोव्हेटिव्ह बिझनेस मॉडेल यांच्यामधील मुख्य फरक पाहूया.

  पारंपारिक बिझनेस मॉडेल इनोव्हेटिव्ह बिझनेस मॉडेल
विचारसरणी स्टेबल बिझनेस व फक्त एका ठरविक भागातील मार्केटवर लक्ष ठेवणारे सतत गरजेनुसार बदलणारे व जग हे लहान खेडे आहे हे जाणून जगभरातील मार्केट पाहणारे
किंमत वापराच्या आधी किंमत ठरवणारे ,किंमत बाहेरील स्पर्धेवर अवलंबून, त्यामुळे किमतीवर बंधने वापरामध्ये व्हँल्यू
किंमत : लॉक त्यांचे जीवनमान  कसे उंचावू शकतात यावर अवलंबून
निर्णय आतून बाहेर : कंपनीच्या आतील विचारसरणीनुसार प्रॉडक्ट विषयी निर्णय बाहेरून आत : बाह्य घटक (मार्केट, ग्राहक) यांच्या गरजेनुसार कंपनीच्या आत निर्णय
आपण बिझनेस मध्ये का आहोत ? पैसे मिळवण्यासाठी अर्थपूर्ण सुविधा तयार करण्यासाठी
कोणाला केंद्रबिंदू मानून ? आपल्या बिझनेसमध्ये इन्व्हेस्ट करणारे ग्राहक, व्यावसायिक पार्टनर,

सर्व्हिस देणारे,

प्रादेशिक व आंतरराष्टीय सिस्टिम्स,

इन्व्हेस्टर, समाज

मानसिकता फिक्स बांधील विचारसरणी काळानुसार बदलणारी लवचिक विचारसारणी
उदाहरणार्थ अँबेंसिडोर कार, इंडियन एअरलाईन्स, बजाज स्कूटर गुगल, अँपल कॉम्प्यूटर, टेस्ला मोटर्स

इनोव्हेटिव्ह बिझनेस मॉडेलचा फॉर्म्युला :

खालील कॉम्बिनेशनचा वापर करून आपण आपल्या बिझनेसला इनोव्हेटीव्ह कसे करता येईल याचा विचार करावा.

कस्टमरला दिलेली नाविन्यपूर्ण सर्व्हिस व आपली सर्व्हिस वापरण्याचा अनोखा अनुभव हे  इनोव्हेटीव्ह बिझनेसचे सूत्र !

Innovatebusinessmarathi

इनोव्हेटिव्ह बिझनेस फॉर्म्युला

काळानुसार बदलणारी लवचिक बिझनेस विचारसारणी :

आपल्या अनुभवातून मिळालेल्या काही सवयी आणि पद्धती, आपणस एका ठराविक साचेबद्ध रीतीने परिणामकारक वागण्यास भाग पडतात यास फिक्स बांधील विचारसरणी असे म्हणतात.

पण आपणस इनोव्हेटिव्ह बिझनेस मॉडेलमध्ये आपणस काळानुसार बदलणारी लवचिक विचारसारणीचा अवलंब करणे गरजेचे आहे.

ज्या कंपन्यांनी नवीन इनोव्हेटिव्ह बिझनेस मॉडेल अंगिकारले त्या आजही बिझनेस मध्ये टिकून आहेत. याउलट ज्या कंपन्या पारंपारिक बिझनेस मॉडेलचा वापर करत होत्या त्या नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहेत.

“साचेबद्ध व ठोकळेबद्ध विचारसरणी  ही कल्पनाशक्ती व संशोधन यांच्यामध्ये अडथळा ठरू शकते.”

आपली विचारसरणी काळानुसार बदलणारी व लवचिक कशी कराल ?

  • आपणस ‘आणखी काय शक्य आहे’ व ‘आणखी कसे होऊ शकते’ या गोष्टीवर विचार कार्याला हवा.
  • आजूबाजूला असणाऱ्या पर्यायांकडे लक्ष दिले पाहिजे.
  • विभिन्न गोष्टी जोडण्याचे स्किल्स अंगिकारले पाहिजे.

संशोधनामध्ये आणखी काय शक्य आहे व काय होऊ शकते याचा विचार करून माहित नसलेली उत्तरे शोधणे हे यशस्वी होण्याचे गमक आहे.

या भागात आपण इनोव्हेटिव्ह बिझनेस मॉडेल कसे असते ते पाहिलेत , पुढील भागात आपण बिझनेस मॉडेलचे निरनिराळे प्रकार पाहणार आहोत.

“उद्याचा विचार करून अर्थपूर्ण गोष्टी तयार करण्यातच हेच खरे इनोव्हेटिव्ह बिझनेस मॉडेल आहे.”

–Thanks -MJ 🙂

Advertisements

हवेवर चालणारा ड्रोन हेलीकॉप्टर तयार करणे.


सध्या ड्रोन हेलीकॉप्टर सर्व फिल्म्स ,जाहिराती, व्हीडीओ शूटिंगमध्ये दिसत आहेत.ते पाहून आपणाशी एखादा ड्रोन तयार करावा वाटला असेलच.

बाजारात ड्रोन बनविण्यासाठीची साधन सामुग्री विकत मिळते पण त्याची किंमत थोडी जास्त असते व स्वतः तयार केलेल्या ड्रोनची मजाच काही ओर !
आपणस छंद म्हणून पंख्यावर चालणारे वाहन कसे करावे याबद्दल माहिती सांगितलेली जाणार आहे .खास आपल्यासाठी घरातील उपलब्द वस्तू वापरून सोप्या पद्धतीने व कमी किमतीत ड्रोन कसा बनवावा हे या लेखात सांगितले आहे.

साधन सामुग्री :

चार कॉम्प्युटरच्या मोटर्स, चार पंखे, थर्मोकोलचा बेस किंवा फायबरचा बेस, पॉवर सप्लाय, चिकटपट्टी

IMG_20150120_154609

प्रोसेस:

बेस तयार करणे.बेस तयार करण्यासाठी थर्मोकोल ,फायबर ,हलकी लाकडी पट्टी असे वजनाला हलके मटेरियल वापरावे.बेस आपल्या मोटरचे वजन पेलेल इतका भक्कम हवा.

बेस नुसार आपल्या कॉडकँप्टरचा प्रकार ठरतो.+ शेप,वाय शेप ,बंदिस्त शेप. आपण वरील चित्रात दाखवल्या प्रमाणे बेस बनवू शकतो.

आपण पहिला साधा + आकाराचा प्रकार पाहूया.त्यासाठी आपण थर्माकॉलचा वापर करून त्यावर सारख्या लांबीची व एकत्रित येणारा शेप तयार करा.व आपला थर्माकॉल तसा कापून घ्या. किंवा आपण दोन लाकडी पट्यांही एकमेकांना मधोमध जोडून तसा शेपचा बेस तयार करू शकतो.

खालील चित्रात वेगवेगळ्या शेपचे मॉडेल्स दाखवले आहेत.

प्रकार:

IMG_20150120_170539

प्रकार क्रमांक १

 

 

IMG_20150103_155324

प्रकार क्रमांक २

IMG_20150102_233043

प्रकार क्रमांक ३

पंखा तयार करणे:

आता आपल्या कॉम्प्युटर मध्ये येणारे व वापरात नसलेले फँन घ्या व त्याच्या आजूबाजूचे प्लास्टिक काढून टाका व फक्त मोटार व फँन राहील याची काळजी घ्या.त्यामुळे मोटार वजनाला हलकी होईल व आपले हेलिकॉप्टर उडू शकेल.

आता चार पाती घेवून ती  मोटरला फेविकॉल किंवा फेविक्विकचा वापर करून चिटकवा.दोन फँन सरळ व दोन फँन उलटे चिटकवा.

ड्रोन उडण्यासाठी दोन पंखे घडयाळाच्या दिशेने तर दोन पंखे घडयाळाच्या उलट्या दिशेने फिरले पाहिजेत.यासाठी आपण सरळ व उलट्या दिशेने फिरणारी मोटर वापरू शकतो.पण आपली मोटर साधी एकाच दिशेने फिरणारी असल्यामुळे आपणास दोन मोटारी सरळ तर दोन उलट्या दिशेने लावाव्या लागतात.तरच हवा बँलन्स होऊन ड्रोन उडेल.

dron direction

वरील चित्रात दर्शविल्याप्रमाणे एकमेकांसमोरील मोटर एकाच दिशेने फिराव्या लागतात.आता दोन सरळ पाती असलेले पंखे एकमेकांसमोर वरच्या बाजूने लावले तर उलटी पाती लावलेले पंखे उलटी करून पाती खाली येतील अशा प्रमाणे लावले.

आता ते पंखे चिकटपट्टी ,फेव्हीकोल यांचा वापर करून मोटर बेसला फिक्स चिटकवा.

IMG_20150122_121751

ड्रोन कनेक्शन

 

कनेक्शन:

सर्व फँनला पॉवर देण्यासाठी आपण २० व्होल्ट चा अँडाप्टर किंवा लँपटाँप चार्जिंग केबल वापरावी.पुढील प्रयोगासाठी लँपटाँपची चार्जिंग केबल पुढून कट करून पॉवर सप्लाय म्हणून वापरली गेली आहे.

आपण २० व्होल्ट पर्यंत इतर सप्लाय किंवा बँटरी वापरू शकतो.पण डायरेक्ट २४० व्होल्ट वापरू नये ,त्यामुळे मोटर जाळण्याची शक्यता असते.तसेच कमी ५ व्होल्ट सुद्धा सप्लाय वापरू नये कारण इतका सप्लाय मोटर वेगाने फिरून ड्रोन उडण्यास कमी पडू शकतो.

ट्रायल:

आवश्यक झाल्यास सप्लाय व्होल्टेज वाढवून पहा व आपल्या मोटरच्या क्षमते नुसार त्यास कमी जास्त पॉवर द्या.

आता सर्व मोटरचा पॉझिटिव्ह सप्लाय (लाल किंवा पिवळी वायर)एकत्र करून तो मेन सप्लायच्या पॉझिटिव्ह सप्लायला पोहचवावा. सर्व मोटरचा निगेटिव्ह सप्लाय मेनच्या निगेटिव्हला (काळी वायर) जोडावा.

उडण्यास सज्ज:

प्रथम आपण एक फँन व एक मोटर थर्मोकोलच्या एक तुकड्यावर चिटकवून त्याला सप्लाय देऊन टेस्ट करुया.नंतर आपण दोन फँन सुद्धा थर्माकॉलला लावून आपण त्याचा स्पीड व इतर कनेक्शन चेक करू शकतो.आता आपले दोन पंखे लावलेले हेलीकॉप्टर चालायला लागेल.व एक जागेवरून दुसरीकडे जायला लागेल.

आता आपण फायनल कापलेला बेस घेऊन त्यावर सर्व कनेक्शन फिट करून घ्यावीत .त्यास पॉवर देऊन चालू करावे.आता आपले हेलीकॉप्टर एका जागेवरून दुसरीकडे घसरत जाईल.

नंतर आपल्या फँनच्या कनेक्शनला आणखी पॉवर देऊन ड्रोन चालू करावा.आता ते आकशात भरारी घेईल.अशा रीतीने आपण घरातील समान वापरून सोप्या पद्धतीने ड्रोन कॉड कँप्टर कसे करायचे ते पहिले आहे.

बाजारात आपल्याला ड्रोन बनविण्यासाठी बऱ्याच गोष्टी विकत मिळतात.पण त्या फार महाग असतात.म्हणून आपण नेहमीच्या वापरातील वस्तूंपासून तयार केलेले हेलिकॉप्टर नक्की तयार करा व आपल्या मित्रांना दाखवा.

अँडव्हान्स कॉड कँप्टर:

Advance Drone Controller

Advance Drone Controller

 

आपण यास आणखी अँडव्हान्स बनवू शकतो. यास वायरलेस करण्यासाठी आपण त्यावर बँटरी बसवून आपली कनेक्शन डायरेक्ट बँटरीला जोडू शकतो.आता हे वायरलेस ड्रोन कंट्रोल करण्यासाठी यावर सर्किट बसवावे लागेल.ते सर्किट आपल्या चार मोटर्सना कनेक्ट करून त्यातून वायरलेस सिग्नल ट्रान्समिट किंवा रिसीव्ह करण्याची सोय असावी.

आता आपल्याला एक कंट्रोलर तयार करावा लागेल.त्याद्वारे आपण वायरलेस मोटर कंट्रोल करू शकतो.यासाठी कंट्रोलर मध्ये वायरलेस डाटा ट्रान्समीटर असावा जो मोटरला सिग्नल देऊ शकेल.

तसेच आपल्या ड्रोनची दिशा ठरवण्यासाठी त्यातील चार मोटरचा स्पीड कमी जास्त करून त्याची दिशा ठरवता येते.यासाठी डबल पोल स्वीचचा वापर करून आपण मोटर कंट्रोल करू शकतो.

आपली मोटर जर जास्त क्षमतेची असेल तर आपला ड्रोन जास्त ओझे पेलू शकतो.असे असल्यास आपण आपल्या हेलिकॉप्टरवर कँमेरासुद्धा बसवू शकतो त्याद्वारे आपणास कँमेरातुन उंचावरून फोटो किंवा व्हिडीओ काढता येतो.हे फोटो किंवा व्हिडिओ आपण ड्रोन वरच लहान मेमरी कार्डमध्ये साठवून ठेवू शकतो किंवा वायरलेस माध्यमातून ते कंट्रोलरला पाठवू शकतो.

अशा तऱ्हेने आपण व्हॉईस ,डिस्प्ले ,कँमेरा ,सेन्सर्स अशी निरनिराळी उपकरणे बसवून आपला ड्रोन हेलीकॉप्टर अनेक कामासाठी वापरू शकतो.

तसेच आपण आपल्या मोबाईलवर प्रोग्राम करून आपला मोबाईल सुद्धा त्याचा कंट्रोलर म्हणून वापरू शकतो.मग चला कामाला लागुया आणि बनवूया खास आपला ड्रोन हेलीकॉप्टर !!

drone

Thanks,

MJ 🙂

‘C’ प्रोग्रामिंग भाषा शॉर्ट नोटस्‌ मराठीतून !


  • C प्रोग्रामिंग भाषा उजळणी नोटस्‌ व महिती मराठीतून.
  • ALGOL –BCPL या नंतर उदयाला आलेली प्रोग्रामिंग भाषा म्हणजे C.

    वैशिष्ट्ये व महत्त्वाचे मुद्दे :

  • फास्ट, वापरण्यास सोपी, तयार फंक्शन्स व पद्धतशीर प्रोग्रामिंग करण्याची सोय तसेच सर्वच कॉम्प्युटर वर चालणारी भाषा.
  • main फंक्शनने प्रोग्रमची सुरवात, प्रोग्रम मध्ये एकाच main; ते काहीच रीटर्न करणार नसल्यास Void  असे डिक्लेअर केले जाते.
  • printf आणि scanf  ही C प्रोग्राम मध्ये तयार फंक्शन ; ही फंक्शन्स डाटा प्रिंट करण्यासाठी व  कि बोर्ड वरून डाटा घेण्यासाठी वापरतात.
  • व्हेरिएबल प्रिंट करण्यासाठी printf(“ %d “, व्हेरिएबलचे नाव) वापरतात.
  • कॉंस्टंट व्हेल्यू डिफाईन करण्यासाठी  # define वापरतात.जसे # define n=0.
  • काही ठराविक काम करण्यासाठी main प्रोग्रममध्ये आणखी एक उप प्रोग्रम असतो त्यास फंक्शन म्हणतात.
  • c भाषेतील प्रोग्रम हा अनेक फंक्शन्सनी बनलेला असतो.
  • फंक्शन काम झाल्यावर उत्तर परत करतो ते  return() द्वारे करतो.
  • प्रोग्रमला लागणारी काही फंक्शन मिळवण्यासाठी त्यात डॉट एच फाईल इन्क्लुड केली जाते. #include   वापरून  डॉट एच फाईल मधील तयार फंक्शन्स प्रोग्रम मध्ये वापरतायेतात.
  • C मध्ये प्रोग्रम लिहिला असेल तर तो रन करण्यासाठी प्रोग्रम प्रथम कंपाईल करून त्यातील चुका चेक करतात नंतर त्या प्रोग्रम संबधित फाईल लिंक केल्या जातात नंतर त्या रन करण्यास योग्य ऑब्जेक्ट कोड मध्ये रुपांतरीत केल्या जातात.
  • प्रोग्रममध्ये नवीन ओळीत लिहिण्यासाठी \n प्रिंट केले जाते तर थोडी मोकळी जागा सोडण्यासाठी \t प्रिंट केले जाते.
  • char –अक्षरे, float –अपूर्णांक ,int – पूर्ण संख्या हे डाटा टाईप डाटा नुसार वापरले जातात (%c,%f,%d)
  • प्रथम आपला व्हेरिएबल कोणत्या प्रकारात आहे ते घोषित केले जात व त्यास व्हेल्यू ठेवली जाते.
  • scanf फंक्शन वापरताना & हे चिन्ह व व्हेरिएबल चे नाव वापरले जाते.कि बोर्ड वरून व्हेरीअएबलला दिलेली संख्या स्टोअर केली जाते.
  • कमी जागा असणाऱ्या व्हेरिएबल मध्ये मोठा व्हेरिएबल स्टोअर केल्यास तो ओव्हरफ्लो होतो व डाटा वाया जातो.
  • ++ हे व्हेरिएबल च्या आधी लिहिल्यास आधी व्हेल्यू एक ने वाढते व नंतर ती वापरली जाते व हे चिन्ह व्हेरिएबलच्या नंतर वापरल्यास  आधी  व्हेल्यू वापरली जाते व नंतर ती एक ने वाढते.
  • जास्त प्रायोरिटी *,/,% यांना असते तर कमी प्रायोरीटी +,- यांना असते.
  • कि बोर्ड वरून दिलेले एकच अक्षर मिळवण्यासाठी  getchar() फंक्शन वापरतात व एक अक्षर स्क्रीन वर दर्शविण्यास  putchar() वापरतात.
  • % 7.4f  म्हणजे ७ आकडे  व एक पॉइंट साठवले व दर्शविले जातील ; त्यात ४ आकडे पॉइंटच्या पलीकडे असतील (98.7654).
  • if (बरोबर) काम चालू अन्यथा else मधील काम चालू.
  • अनेक पर्याय व त्यानुसार वेगवेगळी कामे असे असल्यास switch वापरतात.यात उत्तर कोणत्या  case  बरोबर जुळते त्या केसचा कोड चालतो अन्यथा default  मध्ये लिहिलेला कोड रन होतो.
  • goto lable  मुळे जेथे लेबल लिहले आते तेथे डायरेक्ट प्रोग्रम कंट्रोल जातो व तिथून परत प्रोग्रम रन होतो.
  • while लूप म्हणजे जो पर्यंत कंडीशन येत नाही तो पर्यंत दिलेले काम करत रहा.
  • do आणि while जोडी मध्ये do आधी डिक्लेअर केला जातो , शेवटी while  व कंडिशन्स दिली जाते.जोपर्यंत कंडीशन पुर्ण होत नाही तोपर्यंत यामधील प्रोग्रम लूपमध्ये  फिरत राहतो.
  • for  लूप मध्ये फॉर(सुरवातीची संख्या , कंडीशन चेक करणे ,काउंट वाढवणे) असे चक्र चालू असते.
  • लूप मधून बाहेर पडण्यासाठी  break; स्टेटमेंट वापरतात.
  • समान डाटा टाईप चा एक संच म्हणजे अँरे होय.
  • अँरे लिहिताना त्याचे नाव ,त्याचा प्रकार व किती काउंट लिहिला जातो.int num [3];.
  • अँरे हा रो व कॉलम यांच्या टेबल रुपात मांडण्यासाठी द्विमितीय रुपात लिहिला जातो जसे  int product [2][5].
  • कँरेक्टरचा अँरे हा अक्षरांचा संच एकत्र ठेवण्यासाठी वापरतात.
  • दोन ओळी जोडण्यासाठी strcat() फंक्शन,दोन ओळी कम्पेअर करण्यासाठी strcmp() फंक्शन वापरतात.
  • एक ओळ दुसऱ्या ओळीमध्ये कॉपी करण्यासाठी strcpy() फंक्शन व ओळीची लांबी मोजण्यासाठी strlen()  हे फंक्शन वापरतात.
  • मोड्ल्युलर प्रोग्रामिंग म्हणजे फंक्शन्सचा वापर करून एक एक मोड्युलच्या तुकड्याने प्रोग्रम लिहिणे.
  • main  मध्ये फंक्शन डिफाईन केले जाते व फंक्शनला काही आर्ग्युमेंट पाठवून ते कॉल केले जाते.
  • फंक्शन आपले काम करते व तयार झालेले आउटपुट रिटर्न करते.रिटर्न केले आउटपुट हे फंक्शनच्या टाईपचे असते.
  • external  म्हणून डिफाईन केलेले व्हेरिएबल हे main च्या बाहेर असून सर्व प्रोग्रम मध्ये वापरले जाऊ शकते.
  • static  व्हेरिएबल हे एका फंक्शन मध्ये एकदाच कॉल होते.
  • register  या व्हेरिएबलचा वापर प्रोसेसरच्या रेजिस्टर मध्ये संख्या ठेवण्यास होते जी संख्या प्रोग्रममध्ये फास्ट मेमरीसाठी वापरली जावू शकते.
  • वेगवेगळ्या डाटा टाईप चा एकत्रित डिफाईन केलेला संच म्हणजे स्ट्रक्चर.
  • अँरेमध्ये एकाच डाटा टाईप असतो तर स्ट्रक्चर मध्ये अनेक डाटा टाईप असतात.
  • स्ट्रक्चर structure लिहिताना त्याचे नाव डिफाईन केले जाते व  त्या स्ट्रक्चरचे व्हेरिएबल सुद्धा तयार केले जातात.
  • स्ट्रक्चर मधील व्हेरिएबल मेंबर हे डॉट चा वापर करून कॉल केले जातात.person1.name.
  • स्ट्रक्चरमध्ये दोन डाटा टाईप जोडताना एक बीट एवढी मोकळी जागा ठेवली जात त्यास slack  बीट असते म्हणतात.
  • दोन स्ट्रक्चर कम्पेअर करता येत नाहीत तर त्या मधील मेंबर कम्पेअर केले जातात व जर ते सारखे असतील तर स्ट्रक्चर सेम आहे असे ठरवले जाते.
  • स्ट्रक्चरमध्ये ही दुसरे स्ट्रक्चर डिफाईन करता येते.त्यातील मेंबर कॉल करताना ते p1.p2.memberअसे दोन डॉट च्या मदतीने केले जाते.
  • स्ट्रक्चरमधील मेंबर स्वतंत्र स्टोअर केले जातात तर union मध्ये सर्व मेंबर्सना  एकाच मेमरी लोकेशन असते.
  • युनियनमधील मेमरी लोकेशन हे त्यातील सर्वात जास्त मेमरी लागणाऱ्या मेंबर इतकी असते व बाकी मेंबर एक एक करून ते लोकेशन वापरतात.
  • एखाद्या स्ट्रक्चरची टोटल साईझ काढून ती पुढे फंक्शनमध्ये वापरण्यासाठी sizeof() फंक्शन वापरतात.
  • पॉइंटर हा त्याच्या व्हेरिएबलचे मेमरी लोकेशन स्टोअर करतो.
  • pointer  हा C  मधील सर्वात उपयुक्त व पॉवरफुल डाटा टाईप आहे.
  • पॉइंटर हा * या चिन्हाचा वापर करून दर्शवितात. *P  म्हणजे पॉइंटर व्हेरिएबल  हा p  हा मेमरी लोकेशनला पॉईंट करतो.
  • p=&quantity;  म्हणजे P हा quantity  व्हेरिएबल जेथे ठेवले आहे त्याच्या मेमरी लोकेशनला पॉईंट करून त्या लोकेशन मध्ये साठवलेली व्हेल्यू बदलू शकतो.
  • पॉइंटरमध्ये संख्या मिळवू किंवा कमी करू शकतो; तसेच दोन पॉइंटर एकमेकांतून वजा करू शकतो पण दोन पोइंटरची बेरीज किंवा गुणाकार होत नाही.
  • आपण अँरेचा किंवा स्ट्रक्चरचा पॉइंटर डिफाईन करून त्यातील संख्या पॉइंटर व्हेरिएबल च्या मदतीने मेमरी लोकेशनला जावून बदलू शकतो.
  • पॉइंटर एक ने वाढवल्यास तो त्याच्या डाटा टाईपच्या साईझ इतका वाढतो.
  • (*p)(x,y) यास फंक्शन पॉइंटर म्हणतात.
  • स्ट्रक्चर मधील मेंबर पॉइंटरचा वापर करून  ptr->name किंवा  (*ptr).name असे आले जातात.
  • फाईल ओपेन करणे या फंक्शन मध्ये फाईल नाव बरोबर ती रीड किंवा राईट मोड मध्ये उघडायची आहे ते ही लिहिले जाते.
  • फाईल बंद करतान फक्त फाईल पॉइंटर लागतो ज्याचा वापर करून त्या पॉइंटर ला जोडलेले मेमरी लोकेशन मोकळे केले जाते.
  • फाईल मधील करेक्टर घेण्यासाठी getc व   साठवण्यासाठी putc फंक्शन वापरले जाते.
  • फाईल ऑपरेशन्स साठी खास fprintf आणिfscanf ही सुधारित फंक्शन्स फाईल मधील डाटा प्रिंट करण्यासाठी किंवा वाचण्यासाठी वापरली जातात.
  •  ferror व feof या फंक्शन चा वापर करून फाईल मध्ये चुका आहेत का ते शोधले जाते.
  • फाईल पोइंटर सुरवातीला नेह्ण्यासाठी rewind फंक्शन वापरतात.फाईल पॉइंटर थोड्या अंतरावर मागे किंवा पुढे करण्यासाठी fseek  फंक्शन वापरतात.
  • append  फंक्शनचा वापर करून आधीच्या फाईल मध्ये बदल न करता आपला नवीन डाटा त्या पुढे जोडला जातो.
  • कमांड लाईन द्वारा पँरामिटर पास करता येवू शकतात त्यासाठी main फंक्शन ला पँरामिटर दिले जावू शकतात.
  • फाईल चा शेवट एन्ड ऑफ फाईल म्हणजे -१ ने करतात.
  • स्ट्रिंग चा शेवट नल म्हणजेच \० ने होतो.
  • प्रोग्रम चालू असताना मेमरी अलोकेट करण्यासाठी malloc  फंक्शन वापरतात यात मेमरी अलोकेशन साईझ दिला जातो.
  • समान साईझ चे मेमरी ब्लॉक अलोकेट करण्यासाठी calloc फंक्शन वापरतात.
  • free  फंक्शन च वापर करून पॉइंटर ची मेमरीतील जागा मोकळी केली जाते.
  • परत मेमरी वाढवण्यासाठी किंवा कमी करण्यासाठी realloc  फंक्शन वापरतात.
  • लिंक लिस्ट मध्ये एक स्ट्रक्चर दुसऱ्या स्ट्रक्चरशी लिंक ने जोडले असते ते मेमरीत सलग असतीलच असे नाही.यात पॉइंटर चा वापर करून लिंक प्रस्थापित केली जाते.*next , node.next.
  • लिन्कड लिस्ट मध्ये हवी तेवढी मेमरी हवी तेंव्हा वापरेली जाते या मुळे मेमरी ची बचत होते.
  • दोन्ही बाजूंनी लिंक्स जोडण्यासाठी डबल लिन्क लिस्ट चा वापर होतो यामुळे पॉइंटर पुढे किंवा मागे करू शकतो यसाठी प्रत्येक नोड ला दोन लिन्क लागतात.
  • तसेच पहिला नोड हा शेवटच्या नोडला जोडून सर्क्युलर लिन्क लिस्ट ही तयार करता येते.

वरील मुद्दे वाचून आपण  सी प्रोग्रामिंग भाषेची रिव्हीजन करू शकता.आपणस ह्या नोट्स कशा वाटल्या हे नक्कीच कळवा.

धन्यवाद !
MJ 🙂