C# डॉट नेट मधून विंडोज युजर इंटरफेस असणारे फॉर्म बेस्ड अँप्लिकेशन तयार करणे.


C# डॉट नेट मधून विंडोज युजर इंटरफेस असणारे अप्लिकेशन तयार करणे.

आपण या भागात C# डॉट नेट या प्रोग्रामिंग भाषेतून डॉट नेट फ्रेमवर्कवर आधारित उपयुक्त असे फॉर्म बेस्ड अँप्लिकेशन कसे करावे ते पाहणार आहोत.

यासाठी आपण प्रथम डॉट नेट फ्रेमवर्क व सी शार्प ची महिती घेऊन एक एक स्टेप्स पाहून.

प्रथम युजर इंटरफेस डिझाईन करून प्रोग्रामिंग कसे करावे ते पाहणार आहोत.तसेच या भागात आपण तयार झालेला प्रोग्रम रन व डीबग कसा करावा हे ही शिकणार आहोत.

.. मग चला करुया सुरवात….

डॉट नेट फ्रेमवर्क :

डॉटनेट हा मायक्रोसॉफ्टने तयार  केलेला प्लँटफॉर्म आहे जो एक सोफ्टवेअर पार्ट आहे ज्यामध्ये नेहमीच्या कोडिंग प्रोब्लेम्स वर सोल्युशन म्हणून प्री कोडेड लायब्ररीचा संच दिलेला आहे.

डॉट नेट फ्रेमवर्क मध्ये कॉमन लँन्ग्वेज रन टाईम ,सिक्युरिटी,मेमरी मँनेजमेंट ,एक्सेप्शन हँण्दलींग अशा सुविधा लायब्ररी च्या माध्यमातून देण्यात आलेल्या आहेत.

प्रोग्रामिंग हे एक प्रमाणबद्ध व रचनात्मक रीतीने साकारण्यासाठी डॉट नेट मोलाची भूमिका निभावते.

यात C#.J#,VB यांसारख्या प्रोग्रामिंग भाषांचा समावेश होतो.

विंडोज अँप्लिकेशन तयार करण्यासाठी डॉट नेट फ्रेमवर्क मध्ये आपणस प्रोग्रम लिहावा लागतो.तसेच आपल्या सिस्टीम वर डॉट नेट फ्रेमवर्क इन्स्टॉल असणे गरजेचे बनते.

C # :[c -sharp]

सी शार्प ही डॉट नेट फ्रेमवर्क वर आधारित टाईप सेफ,ऑब्जेक्ट ओरियेंटेड शिकण्यास सोपी व प्रगत अशी प्रोग्रामिंग भाषा आहे.

ही C++ च्या नंतर ची प्रगत अशी प्रोग्रामिंग भाषा मानली जाते त्यामुळे त्याचे चिन्ह # हे चार + चिन्हांनी जोडलेले गेलेले असे दाखवण्यात आले आहे.

ही डॉट नेट फ्रेमवर्क वर आधरित प्रोग्रामिंग ची भाषा आहे ज्याचा वापर करून आपण फॉर्म बेस्ड विन्डो तयार करणर आहोत.

तसेच त्या विन्डो द्वारे इन्स्टॉलेशन टूल  कसे करावे हे अप्लिकेशन पाहणार आहोत.

रिक्वायरमेंट :

आपण या भागात एक विंडोज फॉर्म बेस्ड टूल कसे बनवावे ते शिकणार आहोत .आपणस असे टूल बनवायचे आहे ज्याचा वापर इन्स्टॉलेशनसाठी केला जाईल.

कसे असेल टूल : या टूल मध्ये आपली जी सेटअप फाईल असेल त्याचे फोल्डर लोकेशन मोकळ्या टेक्स्ट बॉक्स मध्ये देवू  व सायलेंट इन्स्टॉल किंवा अन इंस्टॉल करताना देण्यात येणारी पँरामिटर ड्रॉप डाऊन बॉक्स मधून सिलेक्ट करू.

आपण जो पर्याय निवडू याबरोबर त्या प्रकारच्या इन्स्टॉलेशन ची महितीही  खाली दर्शविली गेली पाहिजे अशी सुविधा देण्यात यावी.

आपण रन हे बटन दाबल्यावर प्रोसेस स्टार्ट व्हावी. जर प्रोसेस स्टार्ट झाली नसेल तर एरर मेसेज दाखवावा.

युजर इंटर फेस डिझाईन :

आता आपण टूल चे ग्राहकाला अनुसरून डिझाईन कसे तयार करावे याचा विचार करुया.

आपल्या टूल साठी आपण एक विन्डो फॉर्म तयार करावा लागेल.

त्या विन्डो मध्ये आपणस सर्वात आधी देण्यात येणारी महिती म्हणजे फोल्डर पाथ यासाठी टेक्स्ट बॉक्स द्यावा.

त्या नंतर ड्रॉप डाऊन बॉक्स व त्याच्या खाली प्रोग्रम रन करण्यासाठी बटन द्यावे.

शेवटी महिती दर्शक लेबल कोठे कोठे द्याचे ते  ठरवून कागदावर एक ले आउट तयार करणे.

त्यानुसार आपणस हवे ते कोम्पोनंट टूल बार मधून घेणे व आपले युजर इंटरफेस डिझाईन तयार करावे.

या पुढे आपण आता मायक्रोसॉफ्ट व्हिज्युअल स्टुडिओ मार्फेत  प्रोग्रम व युजर इंटरफेस कसा लिहावा ते पाहणार आहोत.

प्रोग्रामिंग प्रोसेस :

प्रथम आपण आपल्या कॉम्प्युटर वर मायक्रोसॉफ्ट व्हिज्युअल स्टुडिओ इन्स्टॉल करावे.

मायक्रोसॉफ्ट व्हिज्युअल स्टुडिओ इन्स्टॉल   व डाऊनलोड करण्यासाठी पुढील लिंक वर टिचकी मारा.->मायक्रोसॉफ्ट व्हिज्युअल स्टुडिओ इन्स्टॉल

आता आपण आपला प्रोग्रम व्हिज्युअल स्टुडिओ C # एन्व्हायर्नमेंट मध्ये लिहिणार आहोत असे अँप्लिकेशन लौंच झाल्यावर  सेट करावे.

आता आपण अँप्लिकेशन कन्सोल बेस्ड किंवा फॉर्म  बेस्ड करू शकतो .कन्सोल बेस्ड  म्हणजे यात युजर इंटरफेस विन्डो दिसत नाही कमांड प्रोम्न्ट च्या माध्यमातून प्रोग्रम रन होतो. आणि फॉर्म बेस्ड अप्लिकेशन मध्ये आपणस युजर इंटरफेस विन्डो दिसते व त्या माध्यमातून युजर अप्लिकेशन वापरू शकतो.

आता आपल्या प्रोग्रम साठी आपण प्रथम न्यू या पर्यायामध्ये जाऊन विंडोज फॉर्म अप्लिकेश हा पर्याय निवडूया.तसेच आपल्या प्रोजेक्ट ला आपण नाव ही देवू शकता.

C# new windows form

युजर इंटरफेस सेटिंग्ज :

आता आपणस हवी असेलेले एक बटन डाव्या बाजूच्या टूल बॉक्स मधून घेणे जर टूल बॉक्स दिसत नसेल तर व्ह्यू मध्ये जावून टूल बॉक्स सिलेक्ट करणे.

आता बटणावर राईट क्लिक करून प्रोपर्ती सिलेक्ट करणे त्या मध्ये बटणावर पारदर्शित करणारे टेक्स्ट हे काय असावे याची महिती टेक्स्ट या टेब समोर भरावी.

तसेच आपण फोन्ट ,रंग,व इतर सेटिंग या मधून करू शकतो. तसेच name मध्ये जाऊन आपल्या बटणाचे प्रोग्रम मधील नाव काय असेल याची महिती घेवू  शकतो. उदा: button 1.

बटणाची सेटिंग पुर्ण झाल्यावर ओक म्हणून प्रोपर्ती मधून बाहेर पडणे आता आपण विन्डोवर जेथे बटन ठेवले आहे तेथे जावून बटणावर डबल क्लिक करणे यामुळे डिझाईन विन्डो मधून आपण प्रोग्रम विंडोत जातो [frm1.cs]

व बटन प्रेस झाल्यावर काय होणे अपेषित आहेत याचा प्रोग्रम लिहिणे.

युजर इंटरफेस ऑप्शन

युजर इंटरफेस ऑप्शन

तो भाग झाल्यावर परत डिझाईन विन्डो वर येवून कोम्बो बॉक्स [ड्रॉप डाऊन बॉक्स] टेक्स्ट बॉक्स ही टूल बर मधून उचलून फॉर्म वर ठेवणे.

तसेच आपणस जेथे काही नावे हवी आहेत तेथे लेबल लावणे व लेबलच्या प्रोपर्ती मध्ये जावून तेथे काय दाखवायचे आहे ते डिस्प्ले करणे.

आता आपणस ड्रॉप डाऊन बॉक्स मध्ये काय काय दिसायला पाहिजे ते पहायचे असल्यास पुढील छायाचित्रात दाखवल्याप्रमाणे एडीट आयटम  वर क्लिक करून येणाऱ्या बॉक्स मध्ये प्रत्येक ओळीला नवीन आयटम पँरामिटर म्हणून अँड करणे.

ज्याचा वापर ई एक्स सी ला कोणते पँरामिटर पाठवायचे ते ठरवण्यास होईल.

ड्रॉप डाऊन बॉक्स मध्ये डाटा टाकणे

ड्रॉप डाऊन बॉक्स मध्ये डाटा टाकणे

नोंद : आपण दिलेल्या टेक्स्ट बॉक्स , कॉम्बो बॉक्स व विन्डो यांचा साई झ आपल्या आवश्यकतेनुसार कमी जास्त करू शकतो त्यासाठी त्यावर क्लिक करून कोपर्यात येणाऱ्या डॉट टेब चा वापर करून रीसाईझ करणे.

आता आपल्या फायनल अप्लीकेशन विन्डोला नाव व आयकॉन देण्यासाठी फॉर्म च्या विन्डो वर राईट क्लिक करून प्रोपर्ती मध्ये जाणे व टेक्स्ट मद्य एजून विन्डो ला नाव देणे.

आपण आयकॉन बदलणार असो तर आयकॉन टेब मध्ये जाऊन आपण डाऊनलोड केलेला आयकॉन ब्राऊज करून ते चित्र सिलेक्ट करून सेट करावे.

आता प्रोग्रम मध्ये जाऊन आपणस हवा तास प्रोग्रम लिहिणे यासाठी

अशा रीतीने आपले विंडोज फॉर्म बेस्ड अप्लिकेशन तयार झालेले आहे.

C # विंडोज फॉर्म बेस्ड अप्लिकेशन प्रोग्रम.

पुढील प्रोग्रम मध्ये आपण ओळीने जाऊन प्रत्येक ओळ काय काम करते ते कमेंट च्या माध्यमातून पाहणार आहोत आपणही आपल्या प्रोग्रम मध्ये आपणास हव्या त्या ओळी त्याचा उपयोग समजावून वापरू शकतो..चला प्रोग्रम मध्ये काय काय दडलेले आहे ते पाहूया….

आपण जसे युजर इंटरफेस वर बटन व इतर ऑब्जेक्ट टाकून तयार करतो  तेंव्हाच यातील बराच बेसिक कोड आपोआप मागील बाजूने तयार होत असतो.त्यात सुधारणा करून व काही बाबी नवीन टाकून आपण आपणास हावे ते काम करून घेऊ शकतो.

————————————————————-

// सुरवातीपासून उपलब्द हेडर फाईल्स

using System;

using System.Collections.Generic;

using System.ComponentModel;

using System.Data;

using System.Drawing;

using System.Linq;

using System.Text;

using System.Windows.Forms;

—-

//नंतर इन्क्लुड केलेल्या हेडर फाईल्स

using System.Diagnostics; //प्रोसेस साठी जसे की स्टार्ट प्रोसेस 

using System.Threading; // थ्रेड स्लीप फंक्शन साठी

//using System.Windows.Forms; // optional कीबोर्ड मधून डा टा पाठवण्यासाठी 

using System.IO;

using Microsoft.Win32; // रजिस्ट्री शी निगडीत महिती गोळा करण्यासाठी

—–

// Note :पुढीलपैकी काही प्रोग्रम चा भाग आपण फॉर्म तयार केल्यावर आपोआप तयार होतो.

//तसेच आपण बटन किंवा ड्रॉप डाऊन बॉक्स यावर क्लिक करून त्या संबधी तयार झालेल्या कोड सेक्शन मध्ये जाऊन हावे ते बदल करू शकतो. 

namespace WindowsFormsApplication1

{

public partial class Form1 : Form

{

        public Form1()   // प्रथम फॉर्म दर्शविला जाईल.

{

InitializeComponent();

}

// बटन दाबल्यावर होणारी प्रोसेस

        private void button1_Click(object sender, EventArgs e)

{

if (textBox1.Text.Length == 0)   // जर टेक्स्ट बॉक्स रिकामा असेल तर मेसेज द्यावा .

{

MessageBox.Show(“Please enter Driver setup path.”, “Message”); // सेटअप ईएक्ससी फाईल नसल्यास एरर मेसेज पॉप अप देणे.

  }

else

{

  // जर कोणताच पर्याय ड्रॉप डाऊन बॉक्स मधून सिलेक्ट केला नसेल तर एरर मेसेज देणे.

if (comboBox1.Text.Length == 0) // यामध्ये कॉम्बो बॉक्स मध्ये ० ही संख्या आहे म्हणजे कोणताच पर्याय निवडला गेला नाही.

{

MessageBox.Show(“Please select parameters from dropdown.”, “Message”); // मेसेज बॉक्स दाखवा व त्यात कोट मध्ये लिहिलेला मेसेज दर्शवा.

}

else

{

         //जर सर्व महिती भरलेली असेल तर पुढील प्रोसेस चालू करावी.

Directory.CreateDirectory(textBox1.Text);

StreamWriter sw = new StreamWriter(“c:\\tempmj.txt”);  //टेक्स्ट फाईलमध्ये टेक्स्ट बॉक्स मध्ये दिलेला फाईल पाथ सेव्ह करणे

sw.Write(textBox1.Text);

sw.Close(); // स्ट्रीम तयार करून त्यात डाटा भरणे व स्ट्रीम कोल्ज करणे.

// स्पेशल केस

if (comboBox1.SelectedIndex == 17)  // जर अन-इन्स्टॉलेशन करायचे असेल तर पुढील स्पेशल केस सेलेक्ट करून रजिस्ट्री मधून पाथ घेणे.

{

string regadd=”HKEY_LOCAL_MACHINE\\SOFTWARE\\Microsoft\\Windows\\CurrentVersion\\Uninstall\\{Registry name any }_installer”;

string Parameter =comboBox1.Text;

textBox1.Clear();

textBox1.Text=(string)Registry.GetValue(regadd,”InstallLocation”,null); //रजिस्ट्री मधून इन्स्टॉलेशनचे लोकेशन मिळवणे.

Process p = Process.Start(textBox1.Text + “\\setup.exe”, Parameter); //सेटअप ला पेरामिटर पास करून कमांड देणे. 

}

else

{

string Parameter =comboBox1.Text; // ड्रॉप डाऊन बॉक्स मधील पँरामिटर घेणे.

Process p = Process.Start(textBox1.Text + “\\setup.exe”, Parameter); //पँरामिटर पासकरून प्रोसेस रन करणे

Thread.Sleep(10000); //प्रोसेस चालू होण्यासाठी थोडा वेळ थांबणे.

if (p.HasExited == true) // जर प्रोसेस चालू आहे का चेक करणे.

{

MessageBox.Show(“Setup.exe is not running!!”, “Error”); // जर प्रोसेस बंद पडली तर एरर मेसेज देणे.

}

}

                //युजरला प्रोसेसचे स्टेटस पाहण्यासाठी टास्क मेनेजर विन्डो ओपन करणे.

Process p2 = Process.Start(“taskmgr.exe”); //टास्क मेनेजर ओपन करणे जेणेकरून चालू प्रोसेस पाहता येईल.

}

}

}

—–

// ड्रँग आणि ड्रॉप फिचर सेट करणे.

// खालील Drop व enter  ही दोन फंक्शन्स ड्राग आणि ड्रॉप फिचर सेट करतात.

private void Drop(object sender, DragEventArgs e)

{

string[] s = (string[])e.Data.GetData(DataFormats.FileDrop, false);

int i;

for (i = 0; i < s.Length; i++)

textBox1.Text=textBox1.Text+(s[i]); // फोल्डर ड्रॉप केल्यावर त्याचा पाथ टेक्स्ट बॉक्स मध्ये दाखवणे.

}

private void Enter(object sender, DragEventArgs e)

{

if (e.Data.GetDataPresent(DataFormats.FileDrop))

e.Effect = DragDropEffects.All;

else

e.Effect = DragDropEffects.None;

}

// फॉर्म लोड होताना काय प्री सेट करावे.

private void Form1_Load(object sender, EventArgs e)

{

if (File.Exists(“C:\\tempmj.txt”)) //जर टेक्स्ट फाईल मध्ये पाथ सेट असेल तर तो आधीच टेक्स्ट बॉक्स मध्ये दाखवणे.

{

StreamReader sr =new StreamReader(“C:\\tempmj.txt”);

textBox1.Text=sr.ReadLine();  //टेक्स्ट बॉक्स मध्ये फाईलमधील डाटा भरणे

sr.Close();

}

label5.Text = ” Verification info”; //डिफॉल्ट जनरल व्हेरीफिकेशन असा मेसेज सेट करणे.

}

//ड्रॉप डाऊन बॉक्स मधील व्हेल्यू बदलल्यावर विन्डोवरील महिती आपोआप अपडेट करावी .

private void comboBox1_SelectedIndexChanged(object sender, EventArgs e)

{

switch (comboBox1.SelectedIndex) // बॉक्स मधून किती नंबर चा पर्याय निवडला आहे ते पाहणे.

{

case 0:

label5.Text = “1]Force Install. .\n Command given is F.”; // कोणती केस आहे ते पाहून लेबल वरील टेक्स्ट बदलणे.

break;

case 1:

label5.Text = “२]Unattended and Silent Installation.\n command given is for silent installtion.”;

break;

case 17: // जर केस १७ वि निवडली तर रजिस्ट्रीमध्ये जाऊन पाथ घेणे व अन इन्स्टॉलेशन ची निगडीत कमांड रन करणे.

label5.Text = “१७]Uninstall the driver silently.\n unnstalled path from reg”;

break;

default: // अन्यथा प्री सेट मेसेज दर्शविणे.

label5.Text = ” Verification info”;

break;

}

   }

}

}

——-

आपणास संपूर्ण चालू प्रोग्रम डाऊनलोड करून घेण्यासाठी प्रोग्रम असणाऱ्या  पुढील टेक्स्ट फाईलला क्लिक करावी.

—> Instller cmd tool code.doc

प्रोग्रम बिल्ड करणे:

आपण आपला प्रोग्रम लिहून झाला की तो कंपाईल करावा लागतो.

त्यासाठी बिल्ड या मेनू ऑप्शन मध्ये जाऊन बिल्ड सोल्यूशन F6 ला किल्क करणे म्हणजे आपला प्रोग्रम कंपाईल होईल.

त्यानंतर आपणस जर कोणत्या एरर्स आल्या असतील तर आपण त्या सोडवून घ्याव्यात.

प्रोग्रम डीबग करणे :

आपणस जर एखादी चूक कोठे झाली आहे ते पहायचे असेल तर डीबग प्रोग्रम ऑप्शन मध्ये जाऊन स्टार्ट डीबगिंग[F5] या ऑप्शन ला क्लिक करणे.

व आपण एक एक स्टेप पुढे जाऊन कोणत्या स्टेप ला काय झाले ते पाहू शकतो यास सिंगल स्टेपिंग असे म्हणतात [F10,F11]

प्रोग्रम रन करणे:

आपण हिरव्या ऐरोला किल्क केल्यावर किंवा डीब गिंग संपल्यावर आपला प्रोग्रम जेथे आहे त्या जागेवर डीबग फोल्डर मध्ये बिन मध्ये आपल्या प्रोजेक्ट च्या नावाची ई एक्स सी फाईल तयार झालेली दिसेल.

  • C:\Users\Documents\Visual Studio 2008\Projects\WindowsFormsApplication1\WindowsFormsApplication1\obj\Debug\ Appplication.exe

ती ई एक्स सी आपण कोणत्याही दुसऱ्या कॉम्प्युटर मध्ये टाकून तेथे ई एक्स सी ला डबल किल्क करून आपला प्रोग्रम रन करू शकतो.

तयार केलेले टूल कसे वापरावे:

आता आपण आपल्या अप्लिकेशन मध्ये डायरेक्ट सेटअप असणारा फोल्डर माउस ने ड्रॉप  करून त्याचा पाथ पुरवावा.

नंतर ड्रॉप डाऊन बॉक्स मधून आपला पर्याय निवडावा व स्टार्ट प्रोसेस या बटणाला किल्क करावे.

या नंतर आपणास टास्क मेनेजर ओपन झालेला दिसेल व आपली इन्स्टॉलेशनची प्रोसेस चालू होईल.

याच धर्तीवर आधरित आपण आपले स्वतःचे एक अप्लिकेशन तयार करू शकतो ज्याचा वापर आपल्या काही इतर कामासाठी केला जाऊ शकेल.

आपण आता बेसिक फॉर्म बेस्ड अप्लिकेशन सी शार्प मधून कसे करावे ते पहिले आहे आपण हे नक्की करून पहा व नवीन प्रोग्रामिंग भाषा शिकण्यास सुरवात करा.

—धन्यवाद -MJ🙂

One comment

तुमचा अभिप्राय नोंदवा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदल )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदल )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदल )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदल )

Connecting to %s